Piła łańcuchowa to jedno z najbardziej uniwersalnych narzędzi do pracy z drewnem, ale określenie „dobra pilarka” może oznaczać zupełnie coś innego dla właściciela ogrodu, osoby przygotowującej drewno opałowe, drwala albo użytkownika mobilnego traka do drewna.
Wybór wyłącznie na podstawie mocy albo długości prowadnicy często prowadzi do zakupu maszyny zbyt ciężkiej, zbyt słabej lub po prostu niedopasowanej do wykonywanej pracy.
W tym poradniku wyjaśniamy, jak dobrać pilarkę łańcuchową do rodzaju pracy, jaką rolę odgrywają moc, masa, prowadnica i łańcuch oraz czym różni się zwykłe przecinanie drewna od wzdłużnego przecierania kłód.
Piła łańcuchowa czy pilarka łańcuchowa?
W języku potocznym bardzo często używa się określenia „piła łańcuchowa”. Technicznie całe urządzenie jest pilarką łańcuchową, natomiast piła łańcuchowa – czyli łańcuch tnący – jest jednym z elementów układu tnącego.
W praktyce oba określenia są powszechnie używane i dotyczą tego samego narzędzia, dlatego w dalszej części poradnika będziemy posługiwać się nimi zamiennie.
Do czego potrzebujesz pilarki?
To pierwsze i najważniejsze pytanie. Nie istnieje jedna pilarka idealna do wszystkich prac.
Możemy wyróżnić kilka bardzo różnych zastosowań:
- przycinanie gałęzi i prace ogrodowe,
- cięcie drewna opałowego,
- przerzynka większych kłód,
- ścinka drzew,
- profesjonalna praca leśna,
- wzdłużne przecieranie kłód na deski i belki,
- praca z mobilnym trakiem łańcuchowym,
- wykonywanie bardzo szerokich desek i blatów typu live edge.
Maszyna świetna do lekkiego okrzesywania może zupełnie nie nadawać się do wielogodzinnego przecierania kłody wzdłuż włókien. Z kolei bardzo mocna profesjonalna pilarka może być niepotrzebnie ciężka do sporadycznych prac wokół domu.
Jak dobrać moc pilarki łańcuchowej?
Większa moc nie zawsze oznacza lepszy wybór. Mocniejsze pilarki są zwykle również większe, cięższe i wymagają większego układu tnącego.
Przy wyborze trzeba brać pod uwagę jednocześnie:
- średnicę najczęściej ciętego drewna,
- gatunek drewna,
- częstotliwość pracy,
- długość pojedynczych cykli pracy,
- rodzaj wykonywanego cięcia,
- długość prowadnicy,
- masę całego zestawu.
Do okazjonalnego cięcia niewielkich elementów nie ma potrzeby kupowania największej dostępnej pilarki. Przy regularnej pracy z grubymi kłodami zapas mocy zaczyna jednak mieć duże znaczenie.
Dlaczego średnica drewna nie jest jedynym kryterium?
Dwie kłody o tej samej średnicy mogą stawiać pilarkę przed zupełnie innym zadaniem.
Wpływ mają między innymi:
- twardość gatunku drewna,
- wilgotność materiału,
- ilość i wielkość sęków,
- stan łańcucha,
- kierunek cięcia względem włókien,
- długość prowadnicy znajdującej się jednocześnie w drewnie.
Szczególnie duża różnica występuje między zwykłym przecinaniem kłody w poprzek a jej przecieraniem wzdłużnym na tarcicę.
Prowadnica – czy dłuższa zawsze jest lepsza?
Nie. Długa prowadnica pozwala przeciąć większy element, ale zwiększa masę układu tnącego i obciążenie pilarki.
Prowadnicę należy dobierać do realnie wykonywanych prac oraz mocy maszyny. Nie ma sensu stale pracować z bardzo długą prowadnicą, jeżeli większość ciętego drewna ma niewielką średnicę.
Przy pracy na traku sytuacja wygląda inaczej – tam długość prowadnicy wynika również z konstrukcji urządzenia oraz maksymalnej szerokości przecierania.
Łańcuch ma równie duże znaczenie jak pilarka
Nawet bardzo mocna pilarka będzie pracowała źle z tępym, niewłaściwie naostrzonym albo nieprawidłowo napiętym łańcuchem.
Przy doborze układu tnącego trzeba zwrócić uwagę między innymi na:
- podziałkę łańcucha,
- grubość ogniwa prowadzącego,
- liczbę ogniw prowadzących,
- rodzaj zęba tnącego,
- sposób ostrzenia,
- przeznaczenie łańcucha.
Łańcuch musi być zgodny zarówno z prowadnicą, jak i kołem napędowym pilarki. Sama zgodność długości nie wystarcza.
Cięcie poprzeczne a wzdłużne – bardzo ważna różnica
Większość typowych prac pilarką polega na przecinaniu włókien drewna w poprzek. Tak pracujemy podczas przerzynki, przygotowania opału czy ścinki.
Przy produkcji desek na traku łańcuchowym sytuacja jest zupełnie inna – pilarka przecina drewno wzdłuż włókien przez dużą część długości kłody.
Takie zastosowanie oznacza długotrwałe i wysokie obciążenie silnika oraz układu tnącego. Dlatego do przecierania tarcicy stosuje się odpowiednio dobrane prowadnice i łańcuchy przeznaczone do cięcia wzdłużnego, określane jako ripping chains.
Logosol oferuje własne zestawy prowadnic i łańcuchów przeznaczonych właśnie do takiej pracy.
Jaka pilarka do zwykłych prac, a jaka do traka?
| Rodzaj pracy | Najważniejsze cechy pilarki |
|---|---|
| Prace ogrodowe | niska masa, poręczność, łatwe uruchamianie |
| Drewno opałowe | dobry kompromis pomiędzy mocą, masą i wydajnością |
| Większe drzewa i kłody | większa moc i możliwość zastosowania odpowiednio długiej prowadnicy |
| Regularna praca zawodowa | wysoka wydajność, trwałość i dobry stosunek mocy do masy |
| Trak łańcuchowy | wysoka moc, odporność na długotrwałe obciążenie oraz właściwy układ do cięcia wzdłużnego |
STIHL MS391, MS661 i MS881 – gdzie znajdują zastosowanie?
Te trzy modele warto omówić osobno, ponieważ występują również w materiałach i konfiguracjach systemów do przecierania drewna Logosol.
| Model | Moc według materiałów Logosol | Masa bez zestawu tnącego | Charakter zastosowania |
|---|---|---|---|
| STIHL MS391 | 3,3 kW | 6,4 kg | uniwersalna mocna pilarka, także do wybranych konfiguracji Logosol |
| STIHL MS661 | 5,3 kW | 7,5 kg | bardzo mocna pilarka profesjonalna, szczególnie interesująca przy intensywnym przecieraniu |
| STIHL MS881 | 6,4 kW | 9,8 kg | najcięższe zastosowania i bardzo duże zestawy tnące |
Nie oznacza to, że największy model będzie najlepszym wyborem dla każdego. Wraz z mocą rośnie masa maszyny, koszt oraz wielkość układu tnącego.
MS391 czy MS661 do traka Logosol F3?
W aktualnej ofercie Logosol F3 występuje między innymi w konfiguracjach z pilarkami MS391 i MS661.
Producent wskazuje MS391 jako odpowiednią pilarkę do F3, natomiast mocniejsza MS661 pozwala uzyskać większą wydajność przecierania.
W praktyce wybór zależy więc od częstotliwości pracy i oczekiwanej wydajności:
- MS391 – gdy przecieranie jest jednym z kilku zastosowań pilarki i nie zależy Ci na maksymalnej wydajności,
- MS661 – gdy trak ma regularnie produkować tarcicę i większy zapas mocy będzie realnie wykorzystywany.
Zobacz aktualne traki łańcuchowe Logosol F3.
A gdzie wykorzystuje się MS881?
MS881 to zupełnie inna klasa wielkości i mocy. Logosol uwzględnia ten model wśród pilarek stosowanych w swoich systemach przecierania, ale nie jest to podstawowy wybór do zwykłego F3.
Taka pilarka zaczyna mieć uzasadnienie tam, gdzie potrzebna jest bardzo duża moc oraz możliwość pracy z dużym zestawem tnącym – przykładowo podczas przecierania wyjątkowo szerokich i cennych kłód.
Logosol oferuje do takich zadań system Big Mill Wide Slabber, przeznaczony do wykonywania bardzo szerokich desek z dużych pni.
Timberjig – gdy zwykła pilarka staje się małym trakiem
Ciekawym przykładem pokazującym możliwości pilarki łańcuchowej jest Logosol Timberjig.
To przenośna przystawka umożliwiająca wykorzystanie odpowiedniej pilarki do przecierania kłód na deski. Logosol rekomenduje do Timberjig między innymi STIHL MS391 lub MS661.
Takie rozwiązanie może być interesujące dla osoby, która chce rozpocząć własne przecieranie drewna bez zakupu pełnowymiarowego traka.
Pilarka spalinowa, elektryczna czy akumulatorowa?
Każdy rodzaj napędu ma swoje zastosowanie.
Pilarka akumulatorowa
Sprawdza się bardzo dobrze przy lżejszych pracach, przycinaniu, pracy wokół domu i tam, gdzie najważniejsze są niski hałas oraz łatwość obsługi.
Pilarka elektryczna
Może być dobrym rozwiązaniem do pracy stacjonarnej przy stałym dostępie do zasilania.
Pilarka spalinowa
Nadal ma dużą przewagę przy wymagającej pracy terenowej, ścince, grubym drewnie oraz w zastosowaniach wymagających wysokiej mocy przez dłuższy czas.
W systemach traków łańcuchowych Logosol można również stosować dedykowane elektryczne jednostki tnące ES5 i ES8, dlatego przy produkcji stacjonarnej silnik spalinowy nie jest jedyną możliwością.
Jaki błąd najczęściej popełniamy przy wyborze pilarki?
Jednym z podstawowych błędów jest kupowanie pilarki do największego drzewa, jakie być może kiedyś będziemy ciąć, zamiast do pracy wykonywanej przez 90% czasu.
W rezultacie użytkownik może przez większość dnia nosić ciężką maszynę, której dodatkowej mocy niemal nigdy nie wykorzystuje.
Drugi skrajny przypadek to zbyt mała pilarka stale pracująca na granicy swoich możliwości.
Dobry wybór znajduje się pomiędzy tymi dwoma skrajnościami.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem pilarki łańcuchowej?
Przed wyborem odpowiedz sobie na kilka pytań:
- Jakie prace będę wykonywać najczęściej?
- Jakie średnice drewna rzeczywiście dominują?
- Jak długo jednorazowo pracuję pilarką?
- Czy ważniejsza jest dla mnie niska masa czy zapas mocy?
- Jakiej długości prowadnicy naprawdę potrzebuję?
- Czy będę przecinał drewno tylko poprzecznie, czy również wzdłużnie?
- Czy pilarka będzie wykorzystywana w traku?
- Czy mam dostęp do odpowiedniego serwisu i materiałów eksploatacyjnych?
Dopiero po odpowiedzi na te pytania warto porównywać konkretne modele.
Pilarka do traka – liczy się cały układ tnący
Przy przecieraniu drewna na deski sama pilarka stanowi tylko jeden element zestawu.
Równie ważne są:
- prowadnica,
- łańcuch do cięcia wzdłużnego,
- prawidłowe ostrzenie,
- smarowanie,
- napięcie łańcucha,
- równomierny posuw podczas cięcia.
Dlatego dwa zestawy wykorzystujące tę samą pilarkę mogą pracować zupełnie inaczej, jeżeli różnią się stanem i doborem osprzętu tnącego.
Czy pilarka łańcuchowa może zastąpić trak?
Samą pilarką trudno uzyskać powtarzalne deski o dokładnych wymiarach. Po połączeniu jej z odpowiednim systemem prowadzenia sytuacja zmienia się całkowicie.
Rozwiązania takie jak Timberjig, F3 czy Big Mill pozwalają wykorzystać pilarkę jako jednostkę tnącą do produkcji własnej tarcicy.
Jeżeli zastanawiasz się, czy przy większej ilości drewna pozostać przy systemie łańcuchowym, czy przejść na taśmę, przeczytaj również Trak łańcuchowy czy taśmowy – który wybrać?.
STIHL MS391, MS661 i MS881 w BELGtools
Modele MS391, MS661 i MS881 pojawiają się w rozwiązaniach i materiałach Logosol związanych z przecieraniem drewna.
Jeżeli potrzebujesz pilarki jako elementu konkretnej konfiguracji Logosol, skontaktuj się z BELGtools przed zakupem. Sprawdzimy aktualną możliwość dostarczenia właściwego modelu oraz dobierzemy prowadnicę, łańcuch i pozostałe elementy do planowanego zastosowania.
Nie warto dobierać pilarki do traka w oderwaniu od całego układu tnącego – szczególnie przy przecieraniu wzdłużnym.
Więcej porad o pilarkach i przecieraniu drewna
Ten poradnik jest punktem wyjścia. W kolejnych materiałach BELGtools rozwijamy osobno między innymi:
- jak dobrać łańcuch do pilarki,
- jak prawidłowo ostrzyć łańcuch,
- dlaczego łańcuch szybko się tępi,
- jak dobrać długość prowadnicy,
- MS391 czy MS661 – którą wybrać,
- kiedy potrzebna jest pilarka klasy MS881,
- jaki łańcuch stosować do cięcia wzdłużnego,
- jak przygotować pilarkę do pracy na traku,
- jak bezpiecznie pracować pilarką łańcuchową.
Dzięki temu z jednego szerokiego tematu można przejść do konkretnego problemu, zamiast próbować odpowiedzieć na każde pytanie jednym artykułem.
